Главная | Регистрация | Вход | Гостевая книга
Приветствую Вас Гость
Суббота, 19.01.2019, 07:02
Меню
Главная » 2017 » Май » 24 » «Эдэр сылгыьыт» Муус устар 19 кунэ, 2017 сыл.
10:26
«Эдэр сылгыьыт» Муус устар 19 кунэ, 2017 сыл.

Дьааны сылгыта Дьааны уонна Индигиир ерус тардыыларынан туелбэлээн уескэтиллэр. Тас керунунэн саха терут сылгытыгар маарынныыр эрээри, кээмэйинэн уонна ыйааьынынан лаппа баьыйар. Кылгас сайын устата тургэнник уойар дьо5урдаах. Дьааны сылгыта кене эбэтэр хото5ор тебелеех, кэтит суустээх, кылгас, модьу моойдоох, кэтит эрээри намыьах ар5астаах, самыыта арыый уьун, бе5е атахтардаах.

Дьуьунугэр сырдык ен баьыйар: улан, ке5еччер, сур,  сиэр, элэмэс эгэлгэтэ.Тыыннаах ыйааьынын генетическэй кыа5а: атыырдарга—450-520 киилэ, биэлэргэ—420-480 киилэ.

Былыргы ебугэлэрбит киэн истиэп куйаарыгар кеье сылдьан сылгыларын уердэрин бииргэ тута сылдьыбыт буоллахтарына, хоту сиргэ кэлэннэр сир-дойду айыл5атыгар дьуерэлээн, сылгыны иитиигэ сана ньымалары киллэрбиттэрэ.

Саха эр киьитэ хайаан да5аны оло5ун устатыгар, саатар биирдэ, ат урдугэр олорон айанньыт, сылгыьыт, булчут быьыытынан бэйэтин кыа5ын урдэтиниэхтээх.  Бу сыалы толорорго уонна тыа уола сылгыга чугас буоларын ситиьэр соруктаах муус устар 19 кунугэр Боруулаах орто агрооскуолата оройуоннаа5ы «Сатабыл» диэн оскуола о5олоругар анаан курех ыытта. «Сатабыл» курэх уопсайа 8 керунунэн ыытыллыбыта. Мин журналист салаатыгар кыттар буоламмын сылгыьыттар курэхтэрин туьунан матырыйаал хомуйа барбытым. Бу курэххэ агрохайысхалаах оскуола уолаттара кытталлар. Саастарын болдьо5о 14-17с. Кыттааччылар:Слепцов Николай—Арыылаах орто оскуолата, Ущницкай Тимур—Сартан  орто оскуолата, Потапов Назар уонна Давыдов Артем—Боруулаах орто оскуолата. Дьууллуур субэ5э олохтоох икки киьи, сылгыны иитиигэ баай уопуттаах дьон—Потапов Яков Яковлевич—ветеран—учуутал, о5ону сылгыга иитиигэ программа ааптара, Горохов Владимир Ильич— сылгы хаьаайыстыбалаах улэьит а5а.

Курэ5и Потапов Николай Николаевич оскуола5а сылгы дьарыгын тэрийээччи маастар тэрийэн ыытта.

Ирдэбил быьыытынан, сорудахтар хаачыстыбалаахтык толоруллуохтаахтар. Кыттааччы туттара-хаптара, сылгыны кытта чугас сыьыана эмиэ учуоттаныллар.

Курэх ус туьумэхтээх. Бастакы туьумэх—«Ат тэриллэрэ». Кыттааччылар бэриллибит бириэмэ иьигэр ат тэрил аатын таайыахтаах. Ол тумугунэн Слепцов Коля уонна Потапов Назар хас биирдии ат тэрилин сепке таайаннар учугэй бэлэмнэрин кердердулэр.

           Иккис туьумэх аата «Аты айанна бэлэмнээьин (ыныырдааьын). Кыттааччы манна олус бол5омтолоох буолуохтаах. Бэриллибит бириэмэ5э ат сиьин хаарын ыраастыыр, онтон ууну кэтэрдэр, бототун сиьигэр уурар уонна бутэьигэр ыныырын сиьигэр уурар. Жюри кыттааччы толорор ньымаларын бэрэбиэркэлээн, бутэьиккэ  Давыдов Артем толорбут улэтин биьирээтилэр.

Бутэьик туьумэххэ уолаттар дьэ сатабылларын таьымын толору кердердулэр. Бу туьумэх саамай уустук буолла. Аты сепке сыар5алаан ыйыллыбыт сиринэн айаннааьын. Манна кыттааччы сыар5аны сепке келуйэр уонна бэлиэтэммит сиринэн мэьэйи кербекке айаннаан кэлиэхтээх. Бу туьумэххэ Сартан оскуолатын уерэнээччитэ Ущницкай Тимур баьыйан та5ыста. Ат тэрилин сепке, холкутук туттарынан, сылгыга о5о эрдэ5иттэн сыста5ас, учугэйдик бэлэмнэммит  буолан  «Эдэр сылгыьыт» кыайыылаах аатын суктэ. Тумуккэ «Эдэр сылгыьыт» ыытааччыта Николай Николаевич уолаттарга алгыьын уонна махталын эттэ. Уолаттар ыстаастаах  сылгыьыттартан араас субэ, уерэх бе5етун ыллылар, бэйэ-бэйэлэрин кытта билсистилэр.

Слепцов Николай ( Арыылаах орто оскуолата):

- Мин 11 кылааска уерэнэбин. Бу курэххэ ситиьиилээхтик кыттаммын 3 миэстэ буоллум. Уолаттар бары бэркэ кытыннылар. Элбэ5и биллим-кердум, бу ылбыт олус наадалаах уерэхпин туттуом уонна Боруулаах орто оскуолатыгар маннык учугэй тэрээьини ыыппытын иьин улахан махталбын тиэрдэбин.

«Эдэр сылгыьыт» курэх тумугэ: Ущницкай Тимур—1м., Давыдов Артем—2м., Слепцов Коля—3м., Потапов Назар—4м.

Мин санаабар, кыттааччылар бары ейдерун, булугастарын, сатабыллаахтарын ситиьиилээхтик кердереннер дьон биьирэбилин ыллылар. Бу курэх билинни уол о5ону сылгыга сыста5ас буоларыгар, аты миинэргэ, ат тэриллэрин учугэйдик билэ улаатарыгар тирэ5ирэр.

Матырыйаалы бэлэмнээтэ—Рязанская Соня, Боруулаах орто агрооскуолата

 

Просмотров: 436 | Добавил: Админ | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Имя *:
Email *:
Код *:
Поиск по сайту
Онлайн

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Календарь
«  Май 2017  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031
Вход

Быстрый переход

МБОУ "Борулахская СОШ"
Ваш браузер: , версия
Ваш внешний IP-адрес: 18.205.246.238
Создать бесплатный сайт с uCoz